Niemal 50 lat istnienia trójboju siłowego pozwoliło na opracowanie i udokumentowanie skuteczności wielorakich metod treningowych i strategii periodyzacji. Prowadzone w latach 70-tych badania w Związku Sowieckim przyczyniły się do ogromnego rozwoju dyscyplin siłowych, a znamienita większość opracowanych ówcześnie narzędzi z powodzeniem używana jest po dziś dzień. Jednakowoż, modele te nie są pozbawione wad:
- przede wszystkim, brak długoterminowych badań i obserwacji, potwierdzających bądź negujących skuteczność danej strategii w ujęciu długotreminowym. Badania trwające 6-12 tygodni to, w ujęciu długości życia zawodnika, zaledwie kropla w morzu. Dodać do tego należy nierzadko błędny dobór jednostek do badań, co prowadzi do wypaczeń, błędnych konkluzji i stawia pod znakiem zapytania wartościowość samego eksperymentu,
- wprowadzenie innego, nowego modelu może dać fałszywie optymistyczny wynik. W większości wypadków zmiana bodźca prowadzi do dodatniej odpowiedzi organizmu, a to mylnie może być interpretowane jako potwierdzenie skuteczności danej metody,
- zdecydowania większość bazuje na statystyce i średniej populacji. Oczywiście jest to konieczne, by budować bazę i świetny punkt wyjścia, jednak w dalszym rozrachunku konieczne jest podejście indywidualne, które często jest tak naprawdę błądzeniem po omacku,
- złożoność metod treningowych, a więc masa danych wejściowych i ogromny szum informacyjny. Mnogość parametrów, które nawzajem na siebie wpływają powodować może trudności z interpretacją reakcji na dane bodźce. Do tego dodać należy, iż złożoność samego człowieka również nie ułatwia zadania. Istota ludzka nie jest kilkoma linijkami kodu, które dadzą identyczny wynik w odpowiedzi na jednakowe dane wsadowe. Ta sama jednostka może zareagować na ten sam bodziec w zupełnie odmienny sposób.
Wiem, że póki co wygląda to jak jakiś ogromny hejt na ówczesną wiedzę w zakresie programowania i periodyzacji. Nie to jest moim celem. Pragnę jedynie poszukać alternatywy, opartej na prostocie i przede wszystkim indywidualizacji. Co jest najtrudniejsze w pracy trenera obecnie? Nie konstruowanie planu. Konstrukcja metody treningowej jest dosyć prosta. Ot, wychodzimy od pewnej bazy, nakreślonej przez potrzeby zawodnika. Problemem jest zarządzanie metodą, by minimalizować problemy a maksymalizować efekty. Idąc dalej – naturalną koleją rzeczy jest “wyczerpywanie się” metody, tj. dojście do miejsca, w którym plan w swoim dotychczasowym kształcie przestaje dawać rezultaty. Co wtedy? Które parametry należy modyfikować, aby móc dalej progresować? A przede wszystkim – jakie wnioski jesteśmy w stanie wyciągnąć z tych sytuacji? Kwestią nadrzędną jest modulowanie i dopasowywanie metody pod danego zawodnika, poprzez obserwacje odpowiedzi na zadany bodziec i kreatywne reagowanie, gdy odpowiedź jest negatywna. Jak to osiągnąć? Emerging Strategies. W ogromnym skrócie Emerging Strategies opiera się na odwróceniu wszystkiego do góry nogami. Brak tutaj oczekiwanych rezultatów, przemyślanych strategii, planowania sezonu. Pamiętacie wasze pierwsze miesiące na siłowni? Ja doskonale. Każdy dzień to była lista ćwiczeń, lista założonych serii oraz liczba powtórzeń. To wszystko. Tydzień w tydzień wykonywało się praktycznie to samo, starając się progresować obciążeniem. Gdy przestawało to dawać rezultaty, zmieniało się bodziec. Głupie? No to teraz spójrzcie na to z tej strony:
- maksymalne uproszczenie procesu i redukcja szumu informacyjnego – minimalna ilość zmiennych pozwala na kontrolowanie całego procesu, a co ważniejsze, krytyczną ocenę danego bodźca,
- brak oczekiwań wobec rezultatów – od trenera jak i zawodnika oczekiwane jest, by zawsze osiągał progres. Emerging Strategies zrywa z tym nurtem traktując regres jako coś normalnego, a nawet koniecznego – krok wstecz jest czasem niezbędny jako źródło informacji o jednostce,
- nieograniczona ilość wariacji – brak obostrzeń co do wyglądu metody, co prowadzić może do zaskakujących rezultatów, a które w normalnym toku programowania byłyby bezzasadne,
- konieczność wnikliwej obserwacji – bez analizy danych zwrotnych Emerging Strategies nie ma prawa bytu.
Pokrótce na tym polega Emerging Strategies. Minimalizacja bodźca, obserwacja, brak oczekiwań, elastyczność. Tyle jeśli chodzi o teorię. Wprowadzenie do programowania Emerging Strategies zrobi dla was jeden z czołowych specjalistów i znawców systemów RTS w kraju, Mieszko Sychowski. Stay tuned! Jurand Na podstawie Emerging Strategies With Mike Tuchscherer
